รู้จักกับโรคธาลัสซีเมียให้มากขึ้น
จากตอนที่ 1 ผู้อ่านได้เข้าใจสาเหตุและชนิดของโรคธาลัสซีเมียพอสังเขป พร้อมกับเทคนิคการตรวจวิเคราะห์ MassArray แล้ว สำหรับตอนที่สองนี้จะเจาะลึกโรคนี้กันมากขึ้นอีกนิด พร้อมกับอีกเทคโนโลยีการตรวจธาลัสซีเมีย
การสกัดกรดนิวคลีอิกจากพืชเป็นขั้นตอนพื้นฐานที่มีความสำคัญต่อการศึกษาทางพันธุศาสตร์และจีโนมิกส์ ไม่ว่าจะเป็นงานด้าน molecular breeding, marker-assisted selection, การตรวจสอบความถูกต้องของสายพันธุ์ หรือการวิเคราะห์ลำดับเบสด้วยเทคโนโลยี NGS อย่างไรก็ตาม เนื้อเยื่อพืชมักมีสารรบกวน เช่น โพลีแซ็กคาไรด์ โพลีฟีนอล และสารเมแทบอไลต์ทุติยภูมิอื่น ๆ ซึ่งอาจยับยั้งปฏิกิริยา PCR หรือรบกวนกระบวนการ downstream analysis ได้
โรคโลหิตจางชนิดธาลัสซีเมียหรือโรคธาลัสซีเมีย เป็นโรคโลหิตจางชนิดหนึ่งที่มีความผิดปกติทางพันธุกรรมซึ่งถ่ายทอดโดยยีนด้อย ทำให้ร่างกายสร้างเม็ดเลือดแดงที่มีคุณลักษณะที่ผิดปกติ จึงส่งผลให้เกิดการเสื่อมสภาพหรือการแตกสลายเร็วของเม็ดเลือดแดงกว่าที่ควรจะเป็น ซึ่งในประเทศไทย พบว่ามีประชากรมากถึง 40% มีพันธุกรรมของโรคนี้แฝงอยู่โดยไม่มีอาการแต่จะเป็นพาหะถ่ายทอดทางพันธุกรรมของโรคธาลัสซีเมียต่อไปสู่รุ่นลูกรุ่นหลาน
CYP2D6 Genotyping ในประชากรไทย: พื้นฐานทางเภสัชพันธุศาสตร์และการเปรียบเทียบแพลตฟอร์มการตรวจวิเคราะห์
ในบรรดายีนที่เกี่ยวข้องกับการเมแทบอลิซึมของยา ยีน CYP2D6 จัดเป็นยีนที่มีความหลากหลายทางพันธุกรรมสูง (highly polymorphic gene) และมีความสำคัญเชิงคลินิกอย่างมาก เนื่องจากเกี่ยวข้องกับการเมแทบอลิซึมของยาที่ใช้กันอย่างแพร่หลาย
เครื่องสกัดสารพันธุกรรมอัตโนมัติด้วยเทคโนโลยีอนุภาคแม่เหล็กขนาดเล็ก สามารถสกัดสารพันธุกรรมชนิดดีเอ็น (DNA) และชนิดอาร์เอ็นเอ (RNA) ที่มีความบริสุทธิ์สูง สามารถทำได้ 12 หรือ 24 ตัวอย่างต่อการทำงานหนึ่งครั้ง ระยะเวลาไม่เกินกว่า 40 นาทีต่อครั้ง หรือการสกัดแบบรวดเร็ว (Rapid) ใช้ระยะเวลาประมาณ 20 นาที
ในปัจจุบันเทคโนโลยีของการวิเคราะห์ในระดับอณูชีววิทยาได้มีการพัฒนาอย่างก้าวหน้าด้วยความรวดเร็ว โดยเฉพาะงานวิจัยเพื่อหาคำตอบในระดับ DNA และยีนส์ที่เกี่ยวข้องกับโรคทางพันธุกรรมชนิดต่างๆ มีเครื่องมือวิเคราะห์พิเศษ ที่เรียกว่า Next Generation Sequencing (NGS) ซึ่งเป็นเทคโนโลยีที่ใช้ในการหาข้อมูลภาพรวมของแผนผังระดับยีนส์และจีโนม (Genetic & Genomic Profiling)
หลังจากที่ได้ทำความรู้จักกับเทคนิค MassARRAY ในเชิงเทคนิคกันไปแล้ว วันนี้เราจะมาดูกันว่าเทคโนโลยีนี้มีบทบาทสำคัญอย่างไรในการสนับสนุนการทำงานของแพทย์และเภสัชกร โดยเฉพาะในการตรวจวิเคราะห์ยีนของผู้ป่วยที่มีความเกี่ยวข้องกับ การตอบสนองต่อยาและความเสี่ยงต่อการเกิดพิษจากยา ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการพิจารณาเลือกใช้ยาและการปรับขนาดยาให้เหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละราย (Pharmacogenetics หรือ เภสัชพันธุศาสตร์) โดยเฉพาะในผู้ป่วยโรคมะเร็ง